इन्द्रिय शब्द (Indriy Shabd, ज्ञानेन्द्रिय, Sense): इन्द्रिय शब्द के अकारान्त नपुंसकलिंग शब्द के शब्द रूप, इन्द्रिय (Indriy) शब्द के अंत में “अ” की मात्रा का प्रयोग हुआ इसलिए यह अकारान्त हैं। अतः Indriy Shabd के Shabd Roop की तरह इन्द्रिय जैसे सभी अकारान्त नपुंसकलिंग शब्दों के शब्द रूप (Shabd Roop) इसी प्रकार बनाते है। इन्द्रिय शब्द के शब्द रूप संस्कृत में सभी विभक्तियों एवं तीनों वचन में शब्द रूप (Indriy Shabd Roop) नीचे दिये गये हैं।
इन्द्रिय के शब्द रूप – Shabd Roop of Indriy
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | इन्द्रियम् | इन्द्रिये | इन्द्रियानि |
| द्वितीया | इन्द्रियम् | इन्द्रिये | इन्द्रियानि |
| तृतीया | इन्द्रियेन | इन्द्रियाभ्याम् | इन्द्रियैः |
| चतुर्थी | इन्द्रियाय | इन्द्रियाभ्याम् | इन्द्रियेभ्यः |
| पंचमी | इन्द्रियात् | इन्द्रियाभ्याम् | इन्द्रियेभ्यः |
| षष्ठी | इन्द्रियस्य | इन्द्रिययोः | इन्द्रियानाम् |
| सप्तमी | इन्द्रिये | इन्द्रिययोः | इन्द्रियेषु |
| सम्बोधन | हे इन्द्रियम् ! | हे इन्द्रिये ! | हे इन्द्रियानि ! |
इन्द्रिय शब्द का अर्थ/मतलब
इन्द्रिय शब्द अर्थ ज्ञानेन्द्रिय, Sense होता है। इन्द्रिय शब्द अकारान्त शब्द है।
